Latince adı Tropogon angustifolium olan ve gülgiller familyasından gelen teke sakalı, doğada kendiliğinden yetişen oldukca senelik bir bitki türüdür. Latince adı Tropogon angustifolium olan ve gülgiller familyasından gelen teke sakalı, doğada kendiliğinden yetişen oldukca senelik bir bitki türüdür.
Beyaz, sarı ve pembe çiçekleri ile tanınan bitki; İç Anadolu, Batı Karadeniz, Ege ve Akdeniz’de yetişir. Davet melikesi, ergeç sakalı, davet kraliçesi şeklinde adlarla adlandırılan bitkinin çiçek, sap, yaprak ve kök kısımları tüketilir.
Teke sakalı bitkisinin mevsimi ve saklanması
Ormanlık alanlarda ve sulak bölgelerde yetişen teke sakalı bitkisi ilkbaharda çiçek açtıktan sonrasında toplanmaya başlanır. Çiçek kısımları Haziran ve Temmuz ayları içinde toplanan bitkinin yaprakları ve sapları ise Ağustos ve Eylül ayları içinde toplanarak demet yapılır. Kökleri ise sonbaharda beden kısımları solmaya başladıktan sonrasında topraktan sökülür.
Toplanan teke sakalı bitkisi saklanmadan ilkin gölgelik bir alanda kurutulur. Kurutma işlemi esnasında bilhassa çiçek kısımları direkt güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır. Yaprakları ve kökleri ise 40 dereceyi geçemeyen bir ortamda acil etmeden kurutulmalıdır. Kurutulan yaprak ve kök kısımları poşetlenerek çiçek kısımları ise toz haline getirilerek hava almayacak şekilde kavanoz içine yerleştirilmeli ve ışık alamayan bir ortada muhafaza edilmelidir.
Teke sakalı nasıl kullanılır?
Yiyecek yapımında kullanılmayan teke sakalı bitkisi, tıbbı amaçla, ilaç olarak kullanılır. Halk içinde bilhassa köklerinden ve yapraklarından bitkisel ilaçlar yapılır. Taze toplanan kökler kaynatılarak suyu içilir ve kurutulan kökler bal yada pekmez ile karıştırılarak yenir. Taze toplanan yaprak kısımları ise kaynatılarak lapa haline getirilir ve çıbanların üstüne sürülür.
Kurutulan teke sakalı bitkisinin ise kök, sap ve yaprak kısımları vazelin ile karıştırılarak merhem olarak yaralara sürülür. Teke sakalı bitkisinin çiçek kısımları ise civanperçemi ve ısırgan benzer biçimde bitkiler ile karıştırılarak çay olarak tüketilir.
Teke sakalı bitkisinin yararları nedir?
- Kaynatılarak içilen teke sakalı ateş düşürür ve terletici etkiye haizdir.
- Merhem ve lapa yapılarak yaraların üstüne sürüldüğünde iyileşmeye destek sağlar ve ağrılı bölgelerde ağrıyı azaltıcı bir tesir izah edebilir.
- Teke sakalı bitkisi baş ağrılarına iyi gelir.
- Antiseptik özelliği ile açık yaraların temizlenmesinde kullanılır.
- Romatizma ve eklem ağrılarına karşı iyileştirici tesiri vardır.
- İdrar arttırıcı özelliği ile böbrek hastalıklarına karşı kullanılır.Etiketler: baş ağrısı, böbrek hastalıkları, teke sakalı, teke sakalı faydaları, teke sakalı otu, tekesakalı, yaraların iyileşmesi