Bamya ebegümeciler familyasına ilişik çiçekli bir bitkidir. Bamyanın coğrafi kökeninin Batı Afrika, Etiyopya ve Güney Asya olduğu düşünülmektedir. Bitki dünyada tropikal subtropikal ve sıcak ılıman bölgelerde yetişmektedir. Kuraklığa dayanabilen bir bitki olan bamya dondan fena bir halde etkilenir. Bu bitkinin sapı ılık iklimlerde 70 ile 90 santimetre, sıcak iklimlerde ise 1 ile 2 metre içinde değişmektedir. Yaprakları avuç içi şeklinde, kökleri oldukça derinde, sebzenin ürünü ince uzun piramit şeklinde ve içindeki tohumcuklar da yuvarlak, oval ve yeşil renktedir.
Bamya, yaş ve kuru olarak tüketilebilmektedir. Tazeyken toplanmalı ve tüketilmelidir, şundan dolayı olgunlaştıkça kartlaşmakta ve tazeliği ile beraber tadını da yitirmektedir. Bamyanın kurutulması, çiçek açar açmaz toplanıp ipe dizilerek güneş altında bekletilmesi ile olur. Bamya, oldukça değişik mutfaklarda kendine yer bulmuştur. Bunlar içinde Akdeniz ülkeleri, Hindistan, Japonya ve ABD’nın Güney eyaletleri sayılabilir. Bamyanın yapılış şekli de ülkeden ülkeye değişmektedir. Bamya tüm dünyada mevcuttur. Değişik yerlerde bu sebze değişik isimlerle adlandırılır. Kadın parmağı, gombo, okoro, ochro, bendi, bhindi bu adlardan bazılarıdır.
Bamya bilhassa kış aylarında tüketilen besinler içinde yerini almıştır. Devasa yükseklikte bir oranda çözünen ve çözünmeyen lifleri bünyesinde bulundurmaktadır. Bamya da yüksek oranda K vitamini bulunmaktadır, bununla beraber C, A ve E vitaminleri açısından da varlıklı bir gıda deposudur. Bununla beraber kalsiyum, bakır, demir ve magnezyum açısından zengindir. Potasyum deposu olan bamya hem de sodyumi, tiamini pridoksin, selenyum ve pridoksin içermektedir. Ek olarak bamyalar B1 vitamini, B3 vitamini, B5 vitamini, B6 vitamini gereksinimlerini büyük seviyede karşılamaktadır. Demir, kalsiyum, potasyum, magnezyum ve manganez bakımından varlıklı olması da kan pıhtılaşması ve kemiklerin güçlenmesinde iyi bir kaynak olabilmektedir.
Meydana getirilen çeşitli çalışmalarla da bamyanın sıhhat açısından insan vücuduna kuvvetli ve oldukça yararlı tesirleri olduğu ortaya koyulmuştur. Bamyanın sindirim sistemine destek olması, kolon kanserine karşı koruyucu rol üstlenmesi, obeziteyi azaltması, bağışıklık sisteminin güçlendirmesi şeklinde çeşitli yararları bulunmaktadır. Bu besinin sıhhat ve pozitif neticeleri açısından faydalarını 11 madde halinde yazımızın devamında sizler için alt başlıklar şeklinde düzenledik.
Bamyanın Yararları Nedir ?
Bamya içindeki birçok bileşen, vitaminler ve maddelerin yanında en oldukça dikkat çeken özelliği lif bakımından varlıklı olmasıdır. Lifler bilhassa sindirim sistemi ve onun hastalıkları bakımından ciddi faydalar sağlamaktadır. Bolca oranda folat içermesi ise bilhassa bebeklerin sağlığı ve gelişimi için önemlidir. Bunun haricinde astım şeklinde kronik ve kanser şeklinde fazlaca tehlikeli hastalıklara karşı koruma sağlamakta ve bu hastalıklara yakalanma riskini azaltabilmektedir.
1.Sindirim Sistemi
Bamyanın içinde bulunan lif miktarı sindirim sistemini pozitif yönde yönde etkilemektedir. Bamya içindeki lifler yardımıyla bağırsak çalışmasını arttırarak daha rahat bir sindirim sistemi oluşturmaktadır. Ek olarak bu hareketlilik yardımıyla zayıflamadan kolon kanserini önlemeye kadar birçok yarar sağlamaktadır.
2.Kısırlık
Bamyanın içindeki folat miktarının fazla olması sebebi ile hanımefendilerin hamile kalma problemini ortadan kaldırma mevzusunda yardım sağlamaktadır. Bundan dolayı bilhassa hanımefendilere bamya tüketimi tavsiye edilmektedir.
3.Kemik
İçerisinde bolca oranda bulunan K vitamini vücutta en oldukça kemik gelişimine tesir etmektedir. Bu vitamin kemik sağlığı açısından oldukça faydalıdır ve bunun yanında kan pıhtılaşması sorununu da ortadan kaldırmaktadır.
4.Aşırı kiloluluk
Bamya tertipli olarak tüketildiği durumda aşırı kiloluluk ile kolay bir halde savaşım edebilir ve bununla beraber oluşmuş olan bu durumu büyük seviyede azaltabilir. Bu açıdan bakıldığında zayıflamaya destek olduğu söylenemez sadece kilo vermek isteyen insanların gıda açığını kapatmaya destek olduğu söylenebilir.
5.Astım
Yapılmış olan araştırmalar sonucunda bamyanın astıma şaşırtıcı şekilde iyi geldiği ortaya çıkmıştır. Kronik olarak astım hastalığına maruz kalan kişilerde bolca oranda bamya tüketilmesinin yararlı olduğu bilinmektedir.
6.Güneş Işınları
Bamya için direkt güneş ışınlarına karşı koruyucu bir vazife üstlenmiştir diyemeyiz, sadece güneş ışınlarının niçin olduğu zararları gidermek mevzusunda etkilidir. Bu sebepten kaynaklı olarak yazları bamya tüketimi oldukça etkili olmaktadır.
7.Kabızlık
Bamyanın sindirim sistemine yararlı olduğuna yazımızda yer vermiştik. Lifler yardımıyla bağırsakların harekete geçmesi ile beraber kabızlık sorununa etkili olduğu malum yararları arasındaki yerini almıştır. Buna ek olarak bamyanın ihtiva ettiği gıda ve maddeler yardımıyla kolon kanseri riskine karşı azaltıcı bir tesirinin olduğu düşünülmektedir. Bu kanser çoğu zaman hareketsiz kalan vücut ve sindirim sisteminde meydana gelmektedir.
8.Cilt Sağlığı
Bamyanın içinde bulunan besinler ve vitaminler cilt sağlığı bakımından oldukça etkilidir. Bilhassa C vitamini cilt için oldukça mühim bir vitamindir. Bu vitamin cildin yaşlanmasını önleyerek bununla birlikte dokuları kuvvetlendirmektedir. Hem de cilt pigmentasyonunu önlemeye destek olarak yaşlılığın da getirmiş olduğu kırışıklıkları engeller ve zararları onarım etmektedir. Bunlara ek olarak egzama ve sedef benzer biçimde cilt hastalıklarına karşı da koruyucu ve oluşan hastalıkları da geriletmektedir.
9.Saç Sağlığı
Bamya genel olarak saç derisi sağlığını da korumaktadır, kaşıntılı kafa derileri sorunlarını giderebilir ve kepek sorunlarını ortadan kaldırabilir. Bunun yanında genel olarak sıhhatli ve parlak saç görünümü kazandırabilir. Bilhassa bamyayı kaynatıp suyu ile saçınızı yıkarsanız kuru ve kuvvetsiz saçlarınıza iyi gelecektir.
10.Göz Sağlığı
Bamya göz sağlığı açısından da oldukça yararlı bir besindir. Bilhassa yaşlılığa bağlı oluşan göz hastalıkları ve katarakta karşıda koruyucu bir tesiri vardır. Bu yüzden tertipli olarak bamya tüketimine dikkat edilmesi gerekmektedir.

11.Bağışıklık Sistemi
Bamyanın içinde bulunan mühim vitamin ve besinler bağışıklık sistemimizi kuvvetli derecede kuvvetlendirmektedir. Bamya D vitaminini de içinde bulundurmaktadır. Buna ilave olarak bağışıklık sisteminin hastalıklarla mücadelesine büyük katkı elde eden A vitamini de bamyada yeterince vardır.
Bamya Tüketiminin Ziyanı Var Mıdır ?
Bamyanın sıhhat açısından fazlaca sayıda faydası bulunduğunu detaylı olarak yazımızda ele aldık. Sadece bamyanın sıhhat açısından birçok faydasının olmasının yanında ürününün fazla ve bilinçsiz tüketilmesi şeklinde durumlardan meydana gelen zararları vardır. Bu zararlar yararlara gore oldukça azca sayıdadır. Genel olarak her yaş için sıhhatli bir besindir ve sıhhat açısından tüketilmesi bir risk teşkil etmez.
Hamile bayanlarda bir ziyanı olduğu ortaya çıkmasa da yinede doktora danışılarak tüketilmesi önerilmektedir.
Ek olarak tüketim miktarında aşırı fazlaya kaçıldığında ishal şeklinde bağırsak problemi ile karşılaşılabilir. İçerisindeki lif miktarı sebebi ile fazla tüketim bağırsaklarda gaz şeklinde probleme de niçin olabilir.
Ek olarak saça uygulanan kürde doğru bir halde hazırlanmaz ise deri hastalığından saç dökülmesine kadar birçok soruna niçin olabilir. Bu yüzden dikkatli olunması gerektiği söylenmektedir.
Yukarıda siz okurlarımız için paylaştığımız bilgilerde bamyanın temel özellikleri, yararları, zararları, fazla tüketiminin yol açmış olduğu durumları, hastalıklara ve vücuda olan tesirleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ek olarak yazımızın devamında sizlere paylaşacağımız tablo aracılığı ile bamyanın gıda değerlerine ilişik bazı detayları kolay bir halde inceleyebilirsiniz.
Bamyanın Besin Değeri
Tablo bir porsiyon kısaca 100 gram bamya baz alınarak hesaplanmıştır.
- Kalori (kcal): 33
- Toplam yağ: 0,2 g
- Kolesterol: 0 mg
- Sodyum: 7 mg
- Potasyum: 299 mg
- Karbonhidrat: 7 g
- Rejim lifi: 3,2 g
- Şeker: 1,5 g
- Protein: 1,9 g
- A vitamini: 716 IU
- C vitamini: 23 mg
- Kalsiyum: 82 mg
- Demir: 0,6 mg
- D vitamini: 0 IU
- Piridoksin: 0,2 mg
- B12 vitamini: 0 µg
- Magnezyum: 57 mg
Etiketler: bamya, bamya besin değeri, bamya nasıl pişirilir, bamyanın faydaları, bendi, bhindi, demir, gombo, Kadın parmağı, kalsiyum, lif, magnezyum, manganez, potasyum, şifalı bitkiler